niezależna
organizacja
konsumencka

4 PRZYPRAWY W TEŚCIE: Vegeta kontra Kucharek: Sprawdziliśmy popularne przyprawy uniwersalne, które Polacy od lat dodają do zup, sosów i codziennego gotowania – każdą w dwóch wersjach: klasyczną i naturalną. W laboratorium zbadano je pod kątem pozostałości pestycydów. Dodatkowo oceniamy także ich składy. Wyniki mogą zaskoczyć: Produkt z bardziej naturalnym składem nie okazał się liderem pod względem pestycydów. Zobacz, co naprawdę kryje się w przyprawach uniwersalnych i którą lepiej wybrać.

Trudno znaleźć w Polsce bardziej charakterystyczną przyprawę niż ta „uniwersalna”. Dla wielu osób to obowiązkowy dodatek do rosołu, zupy pomidorowej, sosów, mięsa czy ziemniaków. Jedna łyżeczka ma „zrobić smak” całego obiadu. I właśnie dlatego tego typu mieszanki od dekad cieszą się ogromną popularnością. Postanowiliśmy więc wziąć je pod lupę w laboratorium. Badania na zawartość pozostałości 520 pestycydów przeprowadził na zlecenie Fundacji Pro-Test Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach. Przyjrzeliśmy się też ich składom.

Analizie poddaliśmy cztery popularne produkty: Kucharek Przyprawa do potraw, Kucharek Smak Natury Przyprawa do potraw, Vegeta Natur Przyprawa warzywna do potraw i Vegeta Oryginalna.

Co naprawdę znajduje się w przyprawach uniwersalnych?

Takie produkty jak Vegeta czy Kucharek stały się elementem kulinarnej codzienności wielu Polaków. Dla części konsumentów mają wręcz status produktów kultowych – kojarzą się z domową kuchnią, smakiem dzieciństwa i sekretem dobrze doprawionych potraw.

Problem w tym, że klasyczne przyprawy uniwersalne od lat budzą też kontrowersje. Wszystko przez ich składy. W wielu tradycyjnych wersjach znajdziemy bowiem nie tylko suszone warzywa. Przyprawy uniwersalne w większości składają się z soli. Oprócz niej mają dodatek cukru, którego w przyprawie raczej się nie spodziewamy. W składzie znajdziemy też wzmacniacze smaku, takie jak glutaminian monosodowy oraz aromaty czy barwniki. To właśnie te dodatki sprawiają, że potrawy wydają się bardziej intensywne w smaku i „uzależniająco smaczne”.

Producenci zauważyli jednak, że konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na etykiety i szukają „czystych” składów. Dlatego dziś zarówno Kucharek, jak i Vegeta oferują już nie tylko klasyczne wersje swoich przypraw, ale także warianty określane jako „naturalne”. Mają one prostsze składy, więcej warzyw i nie zawierają wzmacniaczy smaku, a czasem też cukru.

Czy jednak „naturalna” przyprawa rzeczywiście okazuje się lepszym wyborem? Co pokazały badania laboratoryjne pod kątem pozostałości pestycydów? Sprawdziliśmy.

OCENA BADANYCH PRODUKTÓW

Na pierwszy rzut oka badane przyprawy wyglądają podobnie. Po dokładnej analizie składów różnice okazują się jednak duże.

W naszej ocenie składów wzięliśmy pod uwagę: udział warzyw w produkcie, obecność wzmacniaczy smaku, przejrzystość składu oraz liczbę zbędnych dodatków technologicznych.

Miejsce 1. Kucharek Smak Natury Przyprawa do potraw, Prymat

Ocena ogólna: bardzo dobra (5,0)

Zwycięzca naszego testu znalazł się na czele rankingu po pierwsze dzięki temu, że ma najlepszy skład, a po drugie dlatego, że nie wykryliśmy w nim pozostałości pestycydów.

Już po analizie składu widać, że produkt wyróżnia się pozytywnie na tle konkurencji – nawet na tle drugiej przyprawy z testu ze słowem „natura” w nazwie, czyli Vegety Natur. W naturalnej wersji przyprawy Prymatu aż 40% stanowią bowiem warzywa, co jest najwyższym wynikiem w całym zestawieniu. Innymi słowy, w 100 g przyprawy znajduje się około 40 g suszonych warzyw, podczas gdy w produktach zawierających 15,5% warzyw jest ich zaledwie 15,5 g.

Lider rankingu wyróżnia się nie tylko najwyższą zawartością warzyw, ale również ich dużą różnorodnością. W składzie znajdziemy aż 11 różnych suszonych warzyw, m.in. marchew, cebulę, seler, czosnek, por czy pomidory.

Równie ważne jest jednak też to, czego w składzie naturalnego Kucharka nie ma: Producent zrezygnował ze wzmacniaczy smaku, skrobi, cukru i innych dodatków, które często odpowiadają za „podkręcanie” smaku przyprawy kosztem jakości składu. Smak budowany jest przede wszystkim przez warzywa i przyprawy. Dodatkowym atutem jest obecność oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia.

Z uwagi na fakt, że składnik, którego w tej przyprawie jest najwięcej, to sól, ocena za skład nie mogła być bardzo dobra – obniżyliśmy ją do dobrej. Nie zmienia tego użycie soli morskiej. Choć wielu konsumentów postrzega ją jako zdrowszą alternatywę dla zwykłej soli kuchennej, różnice żywieniowe pomiędzy nimi są minimalne.

Na wysoką pozycję produktu wpłynęły także wyniki badań laboratoryjnych. W próbce nie wykryto bowiem pozostałości pestycydów.

Warto tu przypomnieć, że to nie pierwszy najlepszy wynik produktów tej marki w naszych badaniach. W opublikowanym niedawno teście ostrej papryki mielonej przyprawa Prymat miała najmniej pozostałości pestycydów spośród ośmiu badanych produktów.

Miejsce 2. Kucharek Przyprawa do potraw, Prymat

Ocena ogólna: dobra (4,0)

Drugie miejsce zajęła przyprawa tego samego producenta, tyle że w wersji klasycznej. W badaniach laboratoryjnych również nie wykryto w niej pozostałości pestycydów, jednak ostateczną ocenę obniżył skład produktu.

Tu znów na pierwszym miejscu w składzie mamy sól. A warzywa? Choć ich lista jest stosunkowo długa (jest tu aż 12 różnych warzyw), łączna zawartość warzyw wynosi jedynie 15,5%, czyli ponad dwa razy mniej niż u lidera testu. Dodatkowo producent zastosował wzmacniacze smaku, cukier, skrobię i barwnik, które z punktu widzenia jakości składu trudno uznać za pożądane dodatki.

To typowy przykład przyprawy, która przede wszystkim ma intensywnie smakować. Jej obniżona ocena składu sprawia, że w naszym rankingu ustępuje zwycięzcy.

Miejsce 3. Vegeta Oryginalna, Podravka

Ocena ogólna: dobra (3,8)

W Vegecie Oryginalnej z trzeciego miejsca w tabeli badania laboratoryjne nie wykazały obecności pozostałości pestycydów, jednak produkt stracił wiele punktów za skład.

Podobnie jak druga w rankingu klasyczna przyprawa Kucharek, Vegeta z trzeciego miejsca zawiera jedynie 15,5% warzyw. Dodatkowo znajdziemy tu wzmacniacze smaku, cukier, skrobię kukurydzianą, olej słonecznikowy oraz barwnik.

Poza tym producent nie sprecyzował, jakie przyprawy zostały użyte, a więc konsument nie wie, co tak naprawdę kryje się pod określeniem „przyprawy” na liście składników.

Z punktu widzenia technologii żywności taki skład pozwala uzyskać intensywny smak przy stosunkowo niskim udziale warzyw. Z punktu widzenia konsumenta szukającego produktu o prostym i naturalnym składzie trudno jednak uznać go za najlepszy wybór.

Miejsce 4. Vegeta Natur Przyprawa warzywna do potraw, Podravka

Ocena ogólna: dostateczna (3,3)

Najniższą notę w teście uzyskała naturalna wersja przyprawy Vegeta. Jego ogólną ocenę jakości obniżyło wykrycie pozostałości trzech pestycydów: azoksystrobiny, boskalidu i difenokonazolu. Są to substancje stosowane do ochrony upraw przed chorobami grzybowymi. Choć wykryte ilości nie przekraczały obowiązujących norm bezpieczeństwa, sam fakt obecności kilku różnych pozostałości środków ochrony roślin nie działa na korzyść produktu. Szczególnie że w konkurencyjnych przyprawach, również zawierających liczne składniki roślinne, nie wykryto żadnych pestycydów.

A skład? Vegeta Natur to drugi w teście produkt, który pokazuje, że można stworzyć przyprawę uniwersalną o stosunkowo prostym składzie bez sięgania po wzmacniacze smaku i inne niepożądane przez świadomego konsumenta dodatki. Producent zastosował tu aż 32% suszonych warzyw, co jest drugim najlepszym wynikiem w teście.

W składzie znajdziemy liczne warzywa oraz przyprawy. Minusem jest jednak obecność cukru.

Największe zaskoczenie testu

Wyniki naszego testu pokazują, że pod wspólną nazwą „przyprawa uniwersalna” mogą kryć się produkty o różnej jakości. Największą różnicę w składach testowanych przypraw stanowił udział warzyw – od 15,5% do 40% – oraz obecność dodatków takich jak wzmacniacze smaku, skrobia czy cukier.

Najlepiej w teście wypadła przyprawa Kucharek Smak Natury, która połączyła bardzo dobry skład z czystym wynikiem badań laboratoryjnych. Niżej oceniliśmy produkty z dodatkiem składników wzmacniających smak. Dla konsumenta oznacza to jedno: warto poświęcić kilka sekund na przeczytanie składu, bo różnice między pozornie podobnymi przyprawami mogą być naprawdę duże.

Na koniec warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden interesujący aspekt badania. Przyprawy uniwersalne zawierają często dużą liczbę różnych warzyw pochodzących z wielu upraw, a teoretycznie każdy kolejny składnik zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia pozostałości środków ochrony roślin. Tymczasem w większości badanych produktów nie wykryliśmy żadnych pestycydów. To pozytywny i jednocześnie nieco zaskakujący wynik, szczególnie w przypadku przypraw zawierających nawet kilkanaście różnych warzyw. To bardzo dobra wiadomość dla konsumentów i dowód na to, że wysoka różnorodność składników nie musi oznaczać większego ryzyka zanieczyszczeń.

9 PRODUKTÓW BIO W TEŚCIE: Miały być „czyste”, ekologiczne i wolne od chemii. Tymczasem wyniki naszego najnowszego testu produktów bio mogą poważnie zachwiać zaufaniem konsumentów do zielonego euroliścia. W czterech z dziewięciu przebadanych produktów ekologicznych laboratorium wykryło pozostałości pestycydów. Najbardziej niepokojący okazał się wynik ekologicznych rodzynków Biominki Bio Planet sugerujących swoim wyglądem i nazwą przeznaczenie dla dzieci – wykryto w nich chloropiryfos, pestycyd niedopuszczony do stosowania w Unii Europejskiej, a jego poziom trzykrotnie przekraczał normę obowiązującą nawet dla żywności konwencjonalnej.

Inspiracją do sprawdzenia jakości produktów ekologicznych były wyniki naszego niedawnego testu – ostrej papryki mielonej. To właśnie wtedy wielu konsumentów po raz pierwszy przecierało oczy ze zdumienia. Nic dziwnego: w produkcie marki Dary Natury – jednej z najbardziej rozpoznawalnych firm kojarzonych z żywnością bio – laboratorium wykryło pozostałości dziewięciu pestycydów. Tymczasem w żywności ekologicznej nie powinien znajdować się żaden z nich. W dodatku wśród wykrytych szkodliwych substancji były także trzy niedozwolone do stosowania na terenie Unii Europejskiej.

Dla wielu osób takie wyniki były szokiem. Czytelnicy pisali do nas, wyrażając swój zawód marką, do której mieli zaufanie. Bo produkty ekologiczne kupujemy przecież właśnie po to, żeby unikać pozostałości pestycydów. I dlatego płacimy za nie więcej – często kilka razy więcej niż za żywność z upraw konwencjonalnych. Znak zielonego euroliścia ma dawać poczucie bezpieczeństwa. Ma być gwarancją, że ktoś czuwa nad jakością i dba o to, żeby konsument otrzymywał produkt bez pozostałości pestycydów.

Sprawdzamy produkty bio

Postanowiliśmy sprawdzić, czy przypadek ostrej papryki mielonej Dary Natury z zawartością pestycydów był wyjątkiem czy może to tylko czubek góry lodowej i zanieczyszczenie żywności ekologicznej pestycydami jest większym problemem.

Tym razem do laboratorium wysłaliśmy ekologiczne rodzynki różnych marek, a także dwa produkty marki Dary Natury. Badania na zawartość pozostałości ponad 500 pestycydów przeprowadził na zlecenie Fundacji Pro-Test Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach.

Najważniejsze ustalenia testu   • W czterech z dziewięciu produktów bio wykryliśmy pestycydy • Rodzynki Biominki zawierały chloropiryfos – pestycyd zakazany w UE. Jego poziom przekraczał normę nawet dla żywności konwencjonalnej. I to trzykrotnie!   • Ekologiczna herbatka Dary Natury Bomba Witaminowa zawierała aż cztery pestycydy.   • W rodzynkach EkoWital wykryto trzy pestycydy, w tym zakazany w UE flutriafol.   • Rodzynki Organic Farma Zdrowia również nie spełniały wymagań dla żywności ekologicznej.   • Pięć produktów było całkowicie wolnych od pestycydów.

Pod lupę badaczy trafiły rodzynki następujących marek: BioLife, Bio Planet, Ener BIO – marki własnej sieci sklepów Rossmann, NaturaVena, Biominki, Organic Farma Zdrowia i EkoWital, a także dwa produkty firmy Dary Natury: suszona natka pietruszki i herbatka „Bomba witaminowa”. Co się okazało?

4 na 9 produktów miało pestycydy

Niemal połowa z przebadanych produktów ekologicznych zawierała pozostałości pestycydów. Wśród nich znalazły się:

• Dary Natury Herbatka Bomba Witaminowa ekologiczna
• EkoWital ekologiczne rodzynki sułtanki
• Organic Farma Zdrowia Rodzynki Sułtanki
• Biominki Rodzynki sułtanki

Żaden z tych czterech produktów nie spełnia wymagań dla żywności bio. Zatem nie powinny być oznaczone euroliściem.

Biominki z przekroczoną normą chloropiryfosu

Najbardziej niepokojące wyniki uzyskaliśmy w przypadku dwóch z wymienionych produktów: Pierwszy z nich dotyczy rodzynków Biominki firmy Bio Planet. Już sama nazwa i kolorowe opakowanie sugerują produkt kierowany do dzieci i rodziców szukających „lepszych”, zdrowszych przekąsek. Tymczasem wyniki badań laboratoryjnych są szokujące.

W rodzynkach Biominki wykryliśmy chloropiryfos. To pestycyd, który został wycofany z użycia w Unii Europejskiej z powodu obaw dotyczących jego wpływu na zdrowie ludzi, a w szczególności – jak na ironię – dzieci.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał, że dla tej substancji nie da się nawet ustalić bezpiecznego poziomu narażenia. Eksperci wskazują m.in. na jego możliwe działanie neurotoksyczne i potencjalny wpływ na rozwijający się mózg dziecka.

Co więcej, poziom chloropiryfosu w rodzynkach Biominki trzykrotnie przekraczał normę dopuszczalną nawet dla zwykłej żywności konwencjonalnej, nie mówiąc już o ekologicznej, gdzie nie powinien występować w ogóle. W związku z tym rodzynki te nie powinny w ogóle znajdować się w sprzedaży. Dlatego o wyniku rodzynków Biominki poinformowaliśmy Sanepid oraz Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

To sytuacja absolutnie niedopuszczalna dla produktu oznaczonego jako ekologiczny.

Skala problemu była na tyle duża, że laboratorium zdecydowało się powtórzyć badania. Wykonano trzy niezależne próby, by wykluczyć pomyłkę. Wynik za każdym razem potwierdzał obecność zakazanego pestycydu. Ilość, którą podajemy w tabeli z wynikami testu, jest średnią z tych wszystkich analiz.

Co szczególnie ciekawe, Biominki to najdroższe rodzynki w całym teście. Za 100 gramów trzeba zapłacić ponad trzy razy więcej niż za najtańsze rodzynki w teście – z Ener BIO z Rossmanna – które… nie zawierały pestycydów.

Dary Natury: Bomba witaminowa czy… bomba pestycydowa?

Drugi niepokojący wynik dotyczy – podobnie, jak w naszym poprzednim teście papryki – produktu marki Dary Natury. Tym razem w ekologicznej herbatce „Bomba Witaminowa” laboratorium wykryło najwięcej pestycydów w teście, bo aż cztery różne substancje: boskalid, pirymetanil, tebukonazol i acetamipryd. Produkt ten nie spełniał więc wymagań dla żywności ekologicznej.

Spośród tych czterech substancji największe obawy toksykologiczne w kontekście zdrowia konsumentów budzi acetamipryd. Jest to insektycyd należący do grupy neonikotynoidów – pestycydów działających na układ nerwowy owadów. W ostatnim czasie Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zwrócił uwagę na możliwe ryzyko związane z jego wpływem na rozwój układu nerwowego, szczególnie u dzieci i płodów.

Te tle tych wyników informacje zamieszczone na opakowaniu herbatki Dary Natury brzmią jak ironia. A mianowicie producent pisze: „Do produkcji zostały użyte rośliny zebrane ręcznie ze stanu naturalnego w specjalnych, certyfikowanych strefach czystych ekologicznie lub zostały wyprodukowane w gospodarstwach ekologicznych. W gospodarstwach ekologicznych nie używa się żadnych nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin. Nasz zakład położony jest w niewielkiej wsi ulokowanej na leśnej polanie z dala od jakichkolwiek źródeł zanieczyszczeń. Wszelkie te elementy powodują, że nabyliście Państwo wyjątkowy produkt. Mamy nadzieję, że jakość tego jak i innych naszych produktów spełnia Państwa oczekiwania i przyniesie spodziewane korzyści.”

Trudno nie odczuwać dysonansu, gdy obok takich deklaracji pojawiają się wyniki laboratoryjne pokazujące obecność czterech różnych pestycydów w produkcie. Zwłaszcza że mówimy o marce, która dla wielu konsumentów była synonimem ekologicznej jakości.

Trzy pestycydy w sułtankach EkoWital

Kolejne rodzynki w teście – EkoWital – zawierały pozostałości trzech pestycydów: metalaksyl, tebukonazol oraz flutriafol. Szczególne obawy budzi właśnie ten ostatni.

Flutriafol to fungicyd stosowany do ochrony roślin przed chorobami grzybowymi. Problem polega na tym, że substancja ta nie jest już dopuszczona do użytku w Unii Europejskiej. To oznacza, że wykrycie flutriafolu w produkcie oznaczonym jako ekologiczny jest szczególnie problematyczne. Konsument kupujący żywność bio ma prawo oczekiwać braku pestycydów, a tym bardziej – braku substancji, które nie są dopuszczone do stosowania na terenie UE.

To kolejny wynik, który pokazuje, że część produktów sprzedawanych jako ekologiczne wyraźnie rozmija się z oczekiwaniami konsumentów. Trudno bowiem mówić o „czystej” żywności bio, gdy w jednej próbce wykrywane są aż trzy różne pestycydy – w tym substancja zakazana w UE.

Sułatnki Organic Farma Zdrowia z dwoma pestycydami

Również wynik ekologicznych rodzynków sułtanek marki Organic Farma Zdrowia rozczarowuje. W badanej próbce laboratorium wykryło dwa pestycydy: metalaksyl oraz tebukonazol. To oznacza, że produkt nie spełnił wymagań stawianych żywności ekologicznej.

Obie substancje są fungicydami stosowanymi w rolnictwie konwencjonalnym do ochrony upraw przed chorobami grzybowymi. Szczególnie tebukonazol od lat budzi zainteresowanie toksykologów i europejskich instytucji zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Substancja ta jest analizowana m.in. pod kątem możliwego wpływu na gospodarkę hormonalną oraz rozwój płodu przy długotrwałej ekspozycji.

Choć wykryte poziomy nie przekraczały norm dla żywności konwencjonalnej, sam fakt obecności pestycydów w produkcie oznaczonym jako ekologiczny budzi uzasadnione pytania. Konsument sięgający po rodzynki bio oczekuje przecież produktu wolnego od takich substancji, zwłaszcza że płaci za niego wyraźnie więcej niż za zwykłe rodzynki.

Te produkty ratują honor żywności bio

Na szczęście nasz test pokazał również, że naprawdę czyste produkty bio wciąż istnieją. I to właśnie one udowadniają, że brak pestycydów w żywności ekologicznej nie jest nierealnym oczekiwaniem konsumentów, lecz standardem, który powinien być czymś oczywistym.

W pięciu przebadanych produktach laboratorium nie wykryło żadnych pozostałości pestycydów. Bardzo dobrze pod tym względem wypadły: BioLife Rodzynki sułtanki bio, Ener BIO z Rossmanna oraz NaturaVena BIO Rodzynki sułtanki i Bio Planet Rodzynki Sułtanki BIO (co ciekawe, producentem tych dwóch ostatnich jest firma Bio Planet – ta sama, w której rodzynkach Biominki znajdował się pestycyd). „Czysta” okazała się również ekologiczna natka pietruszki marki Dary Natury.

To ważna informacja dla konsumentów, bo pokazuje, że wybierając produkty ekologiczne, rzeczywiście można znaleźć takie, które spełniają obietnicę stojącą za zielonym euroliściem. Szkoda tylko, że zakupy żywności bio to loteria i nigdy nie możemy mieć pewności, na jaki produkt trafimy.

Szczególnie godne polecenia są rodzynki Ener BIO dostępne w Rossmannie. Nie dość, że laboratorium nie wykryło w nich żadnych pestycydów, to są jednocześnie najtańszymi rodzynkami spośród wszystkich w teście. W przeliczeniu na 100 g kosztują 2,26 zł.

To ciekawy i bardzo ważny wniosek: dobra jakość nie zawsze musi oznaczać wysoką cenę.

Zaskakujący problem z oznakowaniem

Piękny obrazek początku rankingu burzy jedynie jeden szczegół dotyczący rodzynków BioLife. Choć wypadły one bardzo dobrze pod względem zawartości pestycydów, na opakowaniu zabrakło numeru partii oraz daty minimalnej trwałości.

Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi znakowania żywności opakowanej producent ma obowiązek umieszczać takie informacje na opakowaniu. Data minimalnej trwałości to istotna informacja dla konsumenta, zaś oznaczenie partii produkcyjnej umożliwia szybkie wycofanie konkretnej partii produktu z rynku w razie wykrycia problemu.

Czy żywność ekologiczna ma mniej pestycydów niż zwykła?   Tak. I nasze wcześniejsze testy to potwierdzają. Na przykład w teście rodzynków konwencjonalnych wykryliśmy od 10 do aż 27 różnych pestycydów w jednym produkcie (tym niechlubnym rekordzistą były wtedy rodzynki sułtańskie marki własnej Biedronki – Bakello). W produktach ekologicznych zazwyczaj wykrywamy mniej pestycydów niż w żywności konwencjonalnej, ale trudno uznać to za wystarczające. Konsument nie kupuje przecież produktów bio po to, żeby było w nich trochę mniej chemii. Sięga po nie dlatego, że wierzy w wyższy standard jakości i właśnie za ten standard płaci więcej.

Czy można ufać znakowi euroliścia?

Wyniki tego testu nie napawają optymizmem. Rodzą bardzo niewygodne pytanie: jeśli niemal połowa przebadanych produktów ekologicznych nie spełnia wymagań dla żywności bio, to gdzie właściwie jest kontrola jakości?

Konsumenci mają prawo oczekiwać, że skoro producent umieszcza na opakowaniu zielony euroliść, to wcześniej naprawdę zweryfikował swój produkt. A jeśli tego nie zrobił, nad jakością żywności ekologicznej powinny przecież czuwać odpowiednie instytucje kontrolne. Tymczasem wyniki naszego testu pokazują, że system nadzoru może być nieszczelny.

Trudno budować zaufanie do żywności ekologicznej, gdy w produktach bio wykrywane są pestycydy, w tym również substancje niedopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej.

Warto aby zarówno producenci, jak i organy odpowiedzialne za kontrolę żywności ekologicznej wyciągnęły z tych wyników konkretne wnioski. Zielony euroliść powinien oznaczać realną jakość i wyższe standardy produkcji, a nie być jedynie marketingowym symbolem zachęcającym do zakupu.

Fundacja Pro-Test zapowiada, że to nie koniec badań produktów ekologicznych. Widząc skalę problemu, będziemy kontynuować badania żywności bio i dalej sprawdzać, czy deklaracje producentów znajdują potwierdzenie w wynikach laboratoryjnych. Bo tam, gdzie zawodzi system nadzoru, szczególnego znaczenia nabiera niezależna kontrola społeczna prowadzona w interesie konsumentów, którzy mają prawo wiedzieć, za co naprawdę płacą.

8 PAPRYK MIELONYCH W TEŚCIE: Okazuje się, że pestycydy w mielonej papryce to norma. W naszym teście każda próbka zawierała pozostałości środków ochrony roślin – od kilku do nawet 16 różnych substancji w jednym produkcie. Sprawdziliśmy, które papryki wypadają najlepiej, a które najgorzej. Nawet papryka ekologiczna zawierała koktajl pestycydów, a więc z „eko” nie ma nic wspólnego.

Majówka za pasem. Na ruszt trafią karkówki, kiełbasy i skrzydełka – często hojnie obsypane mieloną papryką. Problem w tym, że razem z przyprawą możemy dorzucić do posiłku coś jeszcze: wieloskładnikowy koktajl pestycydów.

Potwierdzają to wyniki naszego najnowszego testu ośmiu ostrych papryk mielonych, chętnie kupowanych przez polskich konsumentów – w tym jednej oznaczonej jako ekologiczna. W każdej próbce wykryliśmy pozostałości pestycydów. Różniła się tylko ich liczba: od sześciu do aż szesnastu różnych substancji w jednym produkcie.

To oznacza jedno: kupując paprykę, nie wybieramy, czy zawiera pestycydy – tylko ile ich jest.

Badania na zawartość pozostałości 520 pestycydów przeprowadził na zlecenie Fundacji Pro-Test Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach. Analizie poddaliśmy produkty popularnych marek oraz marek własnych sieci handlowych: Dary Natury, Kamis, Kotányi, Prymat, a także papryki dostępne w sieciach Lidl (marka Kania), Aldi (Le Gusto), Kaufland oraz Netto (Bolinero).

Najważniejsze ustalenia testu   • 100% próbek z pestycydami – każda badana papryka zawierała pozostałości środków ochrony roślin • Nawet 16 pestycydów w jednym produkcie • najgorszy wynik odnotowano w papryce Kotányi • „Eko” też z pestycydami – papryka Dary Natury zawierała aż 9 różnych substancji i nie spełniała wymogów dla produktu ekologicznego • Zakazane pestycydy – wykryto m.in. neonikotynoidy zakazane w UE (chlotianidynę, imidachlopryd, tiametoksam i dinotefuran) oraz insektycyd chlorofenapir • Brak przejrzystości pochodzenia – wielu producentów nie podaje kraju pochodzenia papryki

Papryka Dary Natury wcale nie ekologiczna

Większość produktów zawierała po kilkanaście różnych szkodliwych związków. I choć poziomy poszczególnych pestycydów mieszczą się w obowiązujących normach, to problemem jest ich nagromadzenie – tzw. efekt koktajlu. Naukowcy od lat wskazują, że wpływ takich mieszanek na zdrowie wciąż nie jest wystarczająco zbadany.

Szczególnie niepokojący jest przypadek papryki ekologicznej Dary Natury. Produkt deklarowany jako „bio” również zawierał wiele pestycydów, a to stoi w sprzeczności z ideą produkcji ekologicznej, w której stosowanie syntetycznych środków ochrony roślin jest niedozwolone.

W badanej papryce Dary Natury znajdowało się nawet więcej różnych pestycydów (dziewięć) niż w papryce z upraw konwencjonalnych – Prymat (sześć).

W dodatku w próbce papryki Dary Natury wykryliśmy także substancje zakazane do stosowania w Unii Europejskiej. Tymczasem producent deklaruje polskie pochodzenie surowca. To rodzi poważne wątpliwości: albo producent świadomie wprowadza konsumentów w błąd, deklarując polskie pochodzenie produktu, albo polscy plantatorzy papryki stosują zakazane pestycydy, a producent nie weryfikuje tego, co trafia do sprzedaży.

Czy więc papryka ekologiczna z zawartością pestycydów nadal może być w sprzedaży? Prawo nie nakazuje wycofania takiego produktu, ale jednocześnie nie pozwala na oznaczanie go mianem „ekologicznego”. Z punktu widzenia konsumenta sytuacja jest absurdalna: Produkt oznaczony jako ekologiczny nie musi zostać wycofany z rynku, jeśli spełnia normy dla żywności konwencjonalnej. Ale jednocześnie trudno uznać, że spełnia standardy, których oczekują kupujący, sięgając po żywność „eko” i płacąc za niego ponad dwa razy więcej niż za konwencjonalne papryki. W tabeli z wynikami testu, którą znajdziesz poniżej, podajemy cenę badanych produktów w przeliczeniu na 100 g. Łatwo więc porównać, o ile droższa jest papryka Dary Natury od pozostałych.

O wyniku papryki Dary Natury poinformowaliśmy stosowne instytucje odpowiedzialne za nadzór i kontrolę nad tym, aby eko było naprawdę eko.

Da się wyprodukować paprykę bez pozostałości pestycydów

Skoro wszystkie papryki w naszym teście są tak bardzo zanieczyszczone pestycydami, to czy tak właściwie da się wyprodukować tę przyprawę bez żadnych pozostałości? Odpowiedź jest prosta: tak. Świadczą o tym chociażby badania mielonej papryki przeprowadzone w 2024 roku na rynku niemieckim przez magazyn „Öko-Test”. Tam połowa z 30 badanych próbek przypraw nie zawierała pozostałości pestycydów lub wykryto jeden związek, lecz w śladowym stężeniu.

Warto też rozprawić się z często powtarzanym argumentem, że przypraw używamy w niewielkich ilościach. W teorii – tak. W praktyce, zwłaszcza w sezonie grillowym, papryka trafia do potraw w dużych ilościach – czasem nawet całe opakowanie na jedną porcję mięsa. A to tylko jeden z wielu produktów, w których wykrywa się pestycydy.

Efekt? Każdego dnia jesteśmy narażeni na kontakt z ich mieszaniną z różnych źródeł. Nasz test pokazuje jasno: mielona papryka jest jednym z elementów tej układanki – i to takim, który wymaga pilnych zmian.

Pestycydy w mielonej papryce: wyniki testu

Najwięcej pestycydów

Najwięcej, bo aż 16 pestycydów, znaleźliśmy w papryce ostrej mielonej Kotányi. Wśród wykrytych pozostałości znajdują się między innymi:

– Bifentryna, która już od 2009 roku jest wycofana z użycia na terenie Unii Europejskiej z powodu wysokiej toksyczności dla organizmów wodnych oraz pszczół. Związek ten może długo utrzymywać się w środowisku i kumulować się w rybach.

– Chlotianidyna i imidachlopryd – to substancje należące do grupy neonikotynoidów, czyli insektycydów o budowie chemicznej podobnej do nikotyny. Są one bardzo szkodliwe dla pszczół i innych owadów zapylających, dlatego zostały wycofane z użycia w krajach Unii.

Najbardziej zawiodła

Papryka ostra mielona Dary Natury – produkt deklarowany przez producenta jako ekologiczny – w świetle wyników testu budzi poważne wątpliwości, ponieważ zawierała aż dziewięć pestycydów. Tymczasem w uprawach ekologicznych zakazane jest stosowanie jakichkolwiek syntetycznych środków ochrony roślin.

Ale na łamaniu zasad ekologiczności nie koniec. Dodatkowo producent deklaruje polskie pochodzenie papryki, tymczasem w badanej próbce wykryliśmy substancje niedopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej, takie jak tiametoksam, chlotianidyna i dinotefuran. Są one bardzo szkodliwe dla pszczół i innych owadów. Jak na ironię na opakowaniu Darów Natury producent pisze: „Używając ekologicznych produktów przyczyniasz się do ochrony środowiska”.

Najmniej pestycydów

„Tylko” sześć pestycydów wykryliśmy w papryce Prymat.

Na tle pozostałych badanych produktów wynik wydaje się świetny, ale obiektywnie rzecz biorąc, wciąż jest to mieszanka szkodliwych substancji, której nie chcemy w żywności.

Papryki z zakazanymi pestycydami

W części badanych papryk wykryliśmy substancje, które nie są dopuszczone do stosowania w uprawach w Unii Europejskiej. Chodzi o chlotianidynę, imidachlopryd, tiametoksam i dinotefuran – pestycydy z grupy neonikotynoidów, które zostały zakazane w UE ze względu na ich silnie szkodliwy wpływ na pszczoły i inne owady zapylające – oraz insektycyd chlorofenapir.

Najbardziej uderzające jest to, że chlotianidyna pojawia się we wszystkich badanych produktach, w tym również w przyprawach, które – według deklaracji producentów – pochodzą z Unii Europejskiej (papryce Dary Natury z Polski i Le Gusto z sieci Aldi – z Hiszpanii).

To oznacza, że nie mówimy o pojedynczym incydencie, tylko o powszechnym zjawisku.

Ale na tym nie koniec. Imidachlopryd – kolejny zakazany neonikotynoid – wykryliśmy w paprykach: Bolinero marki własnej sieci sklepów Netto oraz w badanej papryce marki Kotányi.

Tiametoksam – również niedopuszczony w UE – znajdował się w testowanych próbkach: ekologicznej papryki Dary Natury, Le Gusto dostępnej w Aldi, papryce z Kauflandu oraz Bolinero z Netto.

Dinotefuranbył był w dwóch paprykach za testu: Dary Natury i Bolinero z Netto.

Natomiast chlorofenapir wykryliśmy w próbkach papryki Kania z Lidla, papryce z Kauflandu, Kamisu i Kotányi.

W naszych badaniach wykryliśmy także bifentrynę. To kolejna substancja zakazana w Unii Europejskiej – wycofana już lata temu, m.in. ze względu na jej toksyczność dla organizmów wodnych i zdolność do długotrwałego utrzymywania się w środowisku. Wykryliśmy ją w czterech badanych paprykach: Kania marki własnej Lidla, Le Gusto z sieci Aldi, papryce z Kauflandu oraz w Kotányi.

Co to oznacza dla konsumenta? Takie wyniki mogą wskazywać, że papryka pochodzi z krajów spoza UE, gdzie obowiązują inne – często mniej restrykcyjne – przepisy. Mogą też oznaczać, że zawodzi kontrola w łańcuchu dostaw. Oba przypadki oznaczają jedno: substancje, które nie powinny być stosowane w europejskim rolnictwie, trafiają na nasze talerze. I choć ich poziomy mieszczą się w dopuszczalnych normach dla żywności, to trudno uznać taką sytuację za akceptowalną. Bo mówimy o związkach, które zostały wycofane nie bez powodu, lecz dlatego, że uznano je za zbyt niebezpieczne dla środowiska i zdrowia.

Tajemnica pochodzenia papryki

Jednym z najbardziej niepokojących wniosków, jaki płynie z naszego testu, jest brak przejrzystości w kwestii pochodzenia surowca. W wielu przypadkach producenci nie podają kraju pochodzenia papryki. I mimo że prawo nie nakłada na nich takiego obowiązku, dla konsumenta oznacza to jedno: kupuje produkt, nie wiedząc, skąd ten tak naprawdę pochodzi.

Tymczasem informacja o pochodzeniu ma realne znaczenie. W różnych częściach świata obowiązują bowiem różne standardy dotyczące stosowania pestycydów i kontroli jakości. Brak tej wiedzy odbiera konsumentowi możliwość świadomego wyboru.

Co więcej, gotowe przyprawy często powstają z mieszanki surowców pochodzących z różnych krajów. W praktyce oznacza to, że w jednym opakowaniu mogą znaleźć się papryki uprawiane w zupełnie odmiennych warunkach i z użyciem różnych środków ochrony roślin.

Efekt? Jeszcze większa nieprzewidywalność składu i większe ryzyko obecności wielu różnych pestycydów w jednym produkcie.

Dla konsumenta to sytuacja, w której musi zaufać producentowi, mimo że ten nie daje mu podstawowych informacji o produkcie.

Marka nie daje gwarancji

Wyniki naszego testu pokazują jasno: nazwa na opakowaniu nie chroni przed pestycydami. Zarówno produkty znanych, popularnych marek, jak i papryki marek własnych sieci handlowych wypadają bardzo podobnie. Okazuje się, że droższa przyprawa wcale nie musi być lepszym wyborem.

Dla konsumenta to ważna informacja. Intuicyjne podejście typu „zapłacę więcej, więc będzie bezpieczniej” w tym przypadku po prostu nie działa. Różnice między produktami istnieją, ale nie pokrywają się z ceną ani rozpoznawalnością marki.

W praktyce oznacza to, że wybór „lepszej” papryki nie jest prosty – i nie da się go wywnioskować wyłącznie z etykiety czy ceny. Potrzebne są takie testy, jak te publikowane przez nas.

Jak nie zepsuć smaku i aromatu papryki?   TEMPERATURA Papryka nie lubi wysokiej temperatury – pod wpływem zbyt dużego ciepła szybko robi się gorzka. Dlatego najlepiej dodawać ją dopiero pod koniec gotowania.   PRZECHOWYWANIE Paprykę trzymaj w suchym, chłodnym i przede wszystkim ciemnym miejscu. Światło i wilgoć sprawiają, że bardzo szybko traci aromat i intensywność smaku.

Dlaczego mielona papryka zawiera tyle pestycydów?

Papryka najczęściej uprawiana jest w monokulturach. Potrzebuje wysokich temperatur i stosunkowo dużej ilości wody – a takie warunki sprzyjają rozwojowi chorób. W praktyce oznacza to jedno: rośnie zapotrzebowanie na środki ochrony roślin. To właśnie dlatego w gotowej przyprawie tak często wykrywa się całe „koktajle” pestycydów.

Druga kwestia to sposób produkcji. Mielona papryka powstaje z suszonych, a następnie zmielonych owoców – ale nie tych znanych z działu warzywnego. Do jej produkcji wykorzystuje się specjalne odmiany papryki przyprawowej.

Ostateczny smak, ostrość i kolor przyprawy zależą m.in. od odmiany oraz ilości zmielonych pestek – to właśnie one odpowiadają za pikantność. Dla przykładu: papryka słodka zawiera ich bardzo niewiele, a ostra – zdecydowanie więcej.

Czy papryka z pestycydami jest groźna dla zdrowia?

Problemem nie jest pojedynczy pestycyd, lecz ich nagromadzenie. W takich przypadkach mamy do czynienia z tzw. efektem koktajlu. Oznacza to jednoczesne narażenie na wiele różnych substancji, których łączne działanie wciąż nie jest wystarczająco dobrze poznane. To właśnie ten aspekt budzi największe obawy.

Wniosek dla producentów

Jaki wniosek z naszego testu powinni wyciągnąć producenci mielonej papryki? Jeśli naprawdę zależy im na dobru klientów, mają przed sobą jasne zadanie: wzmocnić kontrolę surowców i transparentność w oznaczaniu kraju pochodzenia.

9 MROŻONEK W TEŚCIE: Sprawdziliśmy warzywa na patelnię. Ile pestycydów mają popularne mrożonki? Podpowiadamy też, dlaczego warto dokładnie przyjrzeć się liście składników.

Mrożone mieszanki warzywne na patelnię to dla wielu osób szybki sposób na obiad, ale też na dostarczenie w diecie odpowiedniej ilości warzyw. Wystarczy kilka minut na patelni i gotowe. Ale czy takie produkty zawierają pozostałości pestycydów? Żeby to sprawdzić, oddaliśmy do laboratorium dziewięć mrożonek – zarówno znanych marek, jak i marek własnych sklepów. Badania na zawartość pozostałości 554 pestycydów przeprowadził na zlecenie Fundacji Pro-Test Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach. Wyniki nas zaskoczyły.

Dobra wiadomość: w wielu produktach nie wykryliśmy żadnych pestycydów

W czterech badanych mieszankach laboratorium nie wykryło żadnych pozostałości pestycydów. Chodzi o produkty:

Frosta Warzywa na patelnię ulubione

Biedronka – Mroźna Kraina Warzywa na patelnię letnie

Kaufland – K-Classic Warzywa na patelnię smakosza oraz Netto – Harvest Best Warzywa na patelnię klasyczne

To bardzo dobra wiadomość dla konsumentów, tym bardziej, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że w wielu innych z naszych testów żywności wykrywaliśmy nawet po kilkanaście pestycydów w pojedynczym produkcie.

W części produktów tylko jeden pestycyd

W trzech mieszankach laboratorium wykryło po jednej szkodliwej substancji:

Auchan – Warzywa na patelnię z brokułami – ten produkt zawierał azoksystrobinę – fungicyd powszechnie występujący w owocach i warzywach. Jednak w mrożonce marki własnej Auchan znajdował się jedynie w śladowej ilości (0,006 mg/kg), znacznie poniżej dopuszczalnego limitu dla marchwi (1 mg/kg) i brokułów (5 mg/kg), których w tym produkcie jest najwięcej.

Hortex Warzywa na patelnię polskie, w którym wykryto fensulfotion sulfon. Niepokój może budzić fakt, że jest to pestycyd niezatwierdzony do użytku w Unii Europejskiej. Jego obecność w tej mrożonce zaskakuje tym bardziej, że producent w nazwie podkreśla, iż warzywa są polskie. Wynika z tego, że albo polscy dostawcy Horteksu stosują zakazane pestycydy, albo Hortex nie oferuje nam wcale warzyw polskich, tylko spoza Unii Europejskiej.

Lidl – Freshona Warzywa na patelnię z ziemniakami – ta mrożonka zawierała spirotetramat. To insektycyd zwalczający szkodniki, takie jak mszyce i przędziorki. Jego ilość w produkcie marki własnej Lidla nie przekracza norm, lecz trzeba wziąć pod uwagę fakt, że pestycyd ten wykrywaliśmy również w wielu innych produktach, więc ważne jest, aby minimalizować jego spożycie. Obawy budzi szkodliwe działanie tej substancji na płodność, a także podejrzewa się, że może szkodzić dziecku w łonie matki. Ponadto działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki w środowisku. Komisja Europejska wycofuje go z obrotu, co może wskazywać na potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem.

Dwa produkty z dwoma pestycydami

W dwóch badanych mieszankach znaleźliśmy po dwa różne pestycydy:

Aldi – All Seasons Warzywa na patelnię: azoksystrobinę i cyprodynil należący do fungicydów o umiarkowanym profilu toksykologicznym; nie jest on szczególnie niebezpieczny dla konsumentów.

Proste Historie Warzywa na patelnię po polsku marki Iglotex: azoksystrobinę i difenokonazol, który działa toksycznie na organizmy wodne i jest bardzo trujący dla ptaków.

Wyniki lepsze niż się spodziewaliśmy

Musimy przyznać, że wyniki tego testu nas zaskoczyły. W badanych mieszankach warzyw liczba wykrytych pestycydów była niewielka, a w prawie połowie produktów badacze nie znaleźli ich wcale. To dobry sygnał dla konsumentów i wskazówka, że mrożone warzywa są dobrą alternatywą dla świeżych i z powodzeniem mogą stanowić uzupełnienie naszej diety w witaminy i inne korzystne dla zdrowia związki roślinne.

Mrożonki pełne witamin

Trzeba tu zaznaczyć, że mrożonki wcale nie są uboższe od świeżych warzyw w wartości odżywcze. Jak to możliwe? Otóż warzywa są zwykle zamrażane bardzo szybko po zbiorze, często w ciągu kilku godzin. Dzięki temu zachowują dużą część składników odżywczych.

Przed zamrożeniem większość warzyw jest co prawda krótko blanszowana w gorącej wodzie, co może powodować pewne straty niektórych witamin – zwłaszcza tych rozpuszczalnych w wodzie, takich jak witamina C czy część witamin z grupy B. Badania pokazują jednak, że straty te są niewielkie, a po zamrożeniu zawartość witamin pozostaje stosunkowo stabilna przez długi czas przechowywania.

Co ciekawe, świeże warzywa przechowywane przez kilka dni w transporcie lub w sklepie również stopniowo tracą część witamin. Dlatego w praktyce mrożone warzywa mogą mieć podobną, a czasem nawet wyższą wartość odżywczą niż świeże warzywa długo przechowywane po zbiorze. A teraz widzimy dodatkowo, że mogą być nawet lepszym wyborem, ponieważ nie mają pozostałości pestycydów lub zawierają ich niewiele.

To ważna informacja dla osób, które sięgają po mrożonki ze względu na wygodę lub oszczędność czasu.

Dlaczego w mrożonkach często nie ma pestycydów?

Nasz test pokazuje, że mrożone warzywa mają mniej pozostałości pestycydów niż świeże, ale nie dlatego, że pestycydów nigdy nie użyto w uprawie. Kluczowe są procesy technologiczne stosowane przed zamrożeniem.

Otóż po zbiorze warzywa przeznaczone do mrożenia są bardzo dokładnie myte w zakładzie przetwórczym. Badania naukowe pokazują, że samo mycie może usunąć znaczną część pestycydów znajdujących się na powierzchni warzyw.

Kolejnym etapem jest zwykle blanszowanie, czyli krótkie zanurzenie warzyw w gorącej wodzie. Proces ten trwa zazwyczaj od jednej do kilku minut i ma na celu przede wszystkim zatrzymanie procesów enzymatycznych, które mogłyby pogorszyć jakość produktu podczas przechowywania. Jednocześnie blanszowanie powoduje wypłukiwanie części pestycydów do wody, a wysoka temperatura – rozkład niektórych substancji chemicznych. Badania naukowe pokazują, że mycie i blanszowanie mogą znacząco obniżyć poziom pozostałości pestycydów.

Po tych etapach warzywa są szybko zamrażane, co zatrzymuje procesy biologiczne i pozwala zachować ich jakość.

Znaczenie może mieć także fakt, że warzywa przeznaczone do produkcji mrożonek często pochodzą z upraw prowadzonych specjalnie dla przemysłu przetwórczego. Firmy przetwórcze stosują własne wymagania jakościowe i kontrolują surowiec, zanim trafi on do produkcji.

Świeże warzywa sprzedawane w sklepach zwykle nie przechodzą tak intensywnego procesu mycia i obróbki technologicznej, dlatego pestycydy stosowane w uprawie mogą być w nich częściej wykrywane.

Składy mrożonek – nie wszystkie są równie dobrym wyborem

Jak już pokazaliśmy, pod względem witamin mrożone warzywa mogą być świetnym wyborem. Warto jednak pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: nie wszystkie mrożonki mają tak samo dobry skład.

Niektórzy producenci sprzedają po prostu mieszankę warzyw, ale inni dodają do niej tłuszcz, ziemniaki podsmażane, a nawet aromaty, cukier czy syrop glukozowy. Dlatego przed zakupem warto dokładnie sprawdzić etykietę.

Najlepiej wybierać produkty, w których składzie są po prostu same warzywa – bez dodatkowego tłuszczu. Tłuszcz zawsze można dodać samemu na patelni. Ma to znaczenie także dlatego, że tłuszcz jest najbardziej kalorycznym składnikiem diety – nawet niewielka jego ilość znacząco zwiększa kaloryczność potrawy. Każda dodatkowa łyżka oleju to 100 kcal więcej w posiłku. Gdy dodajemy go sami, mamy nad tym pełną kontrolę.

Najlepszy skład – same warzywa

Najprostszym i najbardziej przejrzystym składem w naszym teście wyróżnia się produkt:

Frosta Warzywa na patelnię ulubione

W składzie Frosty znajdują się wyłącznie warzywa: marchew, żółta marchew, kalafior, fasolka szparagowa i groszek, bez dodatku tłuszczu, cukru czy innych składników. To przykład produktu, który pozwala konsumentowi samodzielnie zdecydować, jak doprawić i na czym przygotować warzywa.

Dobry skład – głównie warzywa

Do stosunkowo prostej mieszanki można zaliczyć także:

Warzywa na patelnię z brokułami marki własnej Auchan

Ta mrożonka zawiera wyłącznie różne warzywa, m.in. brokuły, marchew, fasolkę, kukurydzę czy groszek. W składzie pojawiają się także ziemniaki, ale bez dodatku tłuszczu (a przynajmniej nie wspomina o nim producent).

Mieszanki z dodatkiem podsmażanych ziemniaków

Do wielu mieszanek producenci dodają ziemniaki, które zostały wcześniej podsmażone na oleju. To wygodne rozwiązanie, bo danie jest bardziej sycące i przypomina gotowy posiłek. Trzeba jednak pamiętać, że oznacza to także dodatkowy tłuszcz i więcej kalorii.

Do tej grupy należą m.in.:

Harvest Best Warzywa na patelnię klasyczne z Netto (25% talarków ziemniaka podsmażanych w oleju),

Mrożonka marki własnej Lidla – Freshona Warzywa na patelnię z ziemniakami, w której talarki ziemniaczane z olejem rzepakowym stanowią 25%,

All Seasons Warzywa na patelnię marki własnej sieci sklepów Aldi (tu mamy aż 30% podsmażanych ziemniaków),

Proste Historie Warzywa na patelnię po polsku firmy Iglotex (również z 30% podsmażanych ziemniaków).

Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na ostatni produkt: wśród składników widzimy mieszankę przyprawową w saszetce. Dodatek różnych ziół nie stanowi problemu, jednak wśród przypraw znajduje się też sól. Ponieważ należy ograniczać jej ilość w naszej diecie, warto mieć świadomość, że do produktu, który traktujemy po prostu jak warzywa, również może być dodana.

Na plus możemy zaliczyć fakt, że producent dodaje do tej mrożonki przyprawy i sól w osobnej saszetce. Dzięki temu sami możemy sobie dozować jej ilość. Nie musimy wcale zużywać całej saszetki do naszego dania, tylko doprawić do smaku.

Podobne rozwiązanie stosuje inny producent:

Hortex w swoich Warzywach na patelnię polskich

Tu też przyprawy znajdują się w osobnej saszetce, więc konsument może sam zdecydować, czy dodać je w całości, tylko część albo w ogóle z nich zrezygnować. To rozwiązanie daje większą kontrolę nad smakiem i ilością soli w potrawie. A w przypadku mieszanki Hortex nie tylko sól jest tym składnikiem, którego lepiej unikać – do saszetki z przyprawami Hortex dodał jeszcze naturalne aromaty, w tym aromat dymu wędzarniczego. Ten dodatek do żywności może działać genotoksycznie, czyli zwiększać ryzyko raka i chorób dziedzicznych. Z tego powodu Unia Europejska zakazała stosowania części tego typu aromatów. Producenci mogą ich używać jeszcze tylko do lipca 2026 r.

Najgorsze składy w teście

Najbardziej rozbudowane składy mają dwa produkty w teście:

Mrożonka marki własnej Biedronki – Mroźna Kraina Warzywa na patelnię letnie

Warzywa stanowią tu prawie 90% składu, co jest dobrym wynikiem. Problematyczny jest tu jednak dodatek gotowego sosu, który stanowi 7,7% produktu. Sos ten składa się w większości z tłuszczów: olejów rzepakowego i słonecznikowego. Zawiera też aromaty, cukier oraz miód. Ten ostatni składnik, choć brzmi zdrowo, to podczas podgrzewania warzyw jego cenne właściwości i tak znikną. W praktyce zostaje głównie cukier.

Podczas zakupów warto mieć świadomość, że produkt z Biedronki to już nie tylko same warzywa, bo producent dorzucił do nich także sos z olejem i cukrem.

Kaufland – K-Classic Warzywa na patelnię smakosza

Do tej mrożonki producent dodał także tłuszcz, w tym palmowy, oraz cukier, syrop glukozowy i sól. Są tu aż trzy różne rodzaje tłuszczu, w tym szczególnie niepożądany w naszej diecie tłuszcz palmowy, a także dodatki słodzące. W przypadku mieszanki warzywnej takie dodatki trudno uznać za potrzebne. Zamiast prostego produktu otrzymujemy bardziej przetworzoną mieszankę, która częściowo traci swój zdrowotny potencjał.

A więc kiedy kupujesz warzywa na patelnię, pamiętaj o prostej zasadzie: im mniej dodatków poza samymi warzywami, tym lepiej. Najlepszym wyborem są mieszanki zawierające wyłącznie warzywa, bez dodatku tłuszczu i zbędnych składników. Dzięki temu to my decydujemy, ile tłuszczu czy soli trafi na patelnię.